Ze zeiden het van tevoren, de twee mensen uit India die ik ontmoette tijdens het paardrijden. India is overweldigend. Het is er warm, er is smog, er is herrie en het is er vooral erg druk. Overal zijn massa’s mensen. “In India there’s no concept of personal space whatsoever”, zoals zij het formuleerden. “Je zult je heel wat keren afvragen waar je aan begonnen bent, maar je zult uiteindelijk ook terug kunnen kijken op een zeer bijzondere reis.”
Turkmenistan is een land dat je niet zomaar binnenkomt. Iedere bezoeker heeft een visum nodig, dat je pas kunt krijgen als je in het bezit bent van een door de autoriteiten goedgekeurde Letter Of Invitation (LOI). Deze kan alleen aangevraagd worden door een erkende reisorganisatie in Turkmenistan, waar je een tour moet boeken. Tijdens je verblijf moet je continu vergezeld worden door een gids, het is niet toegestaan om op eigen houtje rond te reizen in het land.
‘Stan’ betekent ‘land’ en er zijn zeven onafhankelijke landen met dit achtervoegsel. Vijf behoorden ooit tot de Sovjet‑Unie. Ik bezoek er vier, te weten Oezbekistan, Tadzjikistan, Turkmenistan en Kirgizië (Kirgistan). En daar is meteen vraag 1 van de kennisquiz: noem de drie andere ‑stans. Nee, ’Verweggistan’ keurt de jury niet goed.
Gelukkig is het niet zo warm, is het eerste wat ik denk als ik vanuit het vliegveld bij Panama-Stad de tropische hitte instap. Vervolgens moet ik opdringerige taxichauffeurs op botte wijze negeren, maar dat is een vaardigheid die ik intussen tot in de nopjes beheers. Ik wil namelijk per bus richting stad, dat is een stuk avontuurlijker, en geen taxipiloot die mij op andere gedachten gaat brengen. Het duurt even voor ik de juiste halte heb gevonden, maar met hulp van lokale bevolking kom ik uiteindelijk aan in het oude centrum, op loopafstand van de plek waar ik zijn moet.
Someone-elsie: een foto van iemand die bezig is een selfie te nemen.
Deze fotoserie brengt dit nieuwe fenomeen fraai in beeld. Het leek me verstandig om waar nodig de gezichten te vervagen, stel je voor dat jij ertussen zit.
Peru is het volgende land dat ik aandoe in mijn reis door Zuid-Amerika. Een lange busrit eindigt in Cuzco, ooit de hoofdstad van het Incarijk en tegenwoordig hoofdstad van de gelijknamige regio. De plaats wordt vooral bezocht vanwege de oude binnenstad en nog meer vanwege de nabijheid van Machu Picchu, dé toeristische trekpleister van Peru.
Slecht weer met harde wind veroorzaakt veel vertragingen op Schiphol, waardoor ik later die avond mijn aansluitende vlucht van Madrid naar Zuid-Amerika mis. In Spanje is mijn rugzak ook nog zoek, maar na wat rondvragen, ‑bellen en ‑rennen is die weer terecht en word ik midden in de nacht naar een hotel op de luchthaven gebracht. Inclusief nieuw vliegticket en volpension.
Tien dagen lijkt kort voor een land dat bijna dertig keer zo groot is als Nederland, toch kun je in die tijd aardig wat zien van Zuid‑Afrika. Oceanen, bergen, vlaktes, wilde dieren, steden, gehuchten, armoede, rijkdom en veel vriendelijke mensen. Met de eigen familie van vijf maken we een rondje van zo’n 2.200 km langs de zuidwestkust en terug.
Om eerijk te zijn kan ik niet zo heel veel met een bal, maar gelukkig kun je in de Balkan wel heel veel andere dingen doen. Mijn rondreis gaat van Hongarije naar Roemenië, Bulgarije en vervolgens via Noord-Macedonië naar Albanië. Vijf landen met overeenkomsten en verschillen, maar vooral met duidelijk andere hoofdsteden.
Om middernacht schijn ’n lichtje op mij
Dit zijn de schemerlampen die dat deden. Ook in de Balkan zie je ze in alle soorten en maten.