Udaipur heeft de reputatie de meest romantische plek van India te zijn. De stad ligt aan een meer, waarin de gebouwen aan de overzijde en het witte paleis op het eiland weerspiegelen. Vanaf de waterkant ziet het meer er bij zonsopkomst en ‑ondergang prachtig uit. Het oude centrum bestaat uit een netwerk van smalle straatjes, waarin je winkels, markten, werkplaatsen, restaurants en koeien en geiten tegenkomt. Door de toename van gemotoriseerd verkeer in de steegjes en met de komst van hotels die allemaal het beste zicht op het water beloven, is de vermaarde romantiek soms ver te zoeken.
De naamsbekendheid heeft daar echter niet onder te lijden, merk ik als ik ‘s morgens op een uitkijkpunt langs de waterkant sta. Het wemelt er van de jonge stellen die hun liefdesgeluk in een professionele fotoreportage laten vastleggen. Ze hebben hun mooiste kleren aangetrokken, ze poseren vol gevoel en ook de fotografen doen hun best, maar het kán gewoon geen mooie foto’s opleveren. Een rij geparkeerde scooters, drie klussende bouwvakkers, een straathond, veel duiven, enkele toeristen en minstens tien andere koppels die hetzelfde doen, komen namelijk onvermijdelijk in beeld bij elk plaatje dat er geschoten wordt. Ik vermaak me kostelijk met het gadeslaan van de hilarische staaltjes pure romantiek en de geforceerde poses die de stelletjes hierbij aannemen. Ik wil ook trouwen!
Wit
Vanwege de vele lichtkleurige gebouwen wordt Udaipur ook wel omschreven als de witte stad. Het meest opvallende bouwwerk is het stadspaleis, dat ruim 240 meter breed en 30 meter hoog is en op een heuvel aan het meer ligt. Het paleis bestaat uit elf kleine paleizen met balkons, torens en koepels, die qua ontwerp toch duidelijk een eenheid vormen. Het interieur is kleurrijk en de verschillende vertrekken zijn versierd met spiegels, marmer en muurschilderingen. Op dagen dat het er niet druk is, zou het stadspaleis zich prima lenen voor huwelijksfotografie.
Blauw
In Jodhpur maakten families uit de hogere kaste in het verleden hun huizen blauw om zich te onderscheiden van de lagere sociale klassen. Hiervoor gebruikten ze de natuurlijke kleurstof indigo, die veel voorkomt in de regio. Wanneer dit wordt vermengd met kalksteen voor het pleisteren van buitenmuren, heeft het bovendien een verkoelend effect binnenshuis. Vanwege de gekleurde huizen wordt Jodhpur de blauwe stad genoemd.
Jodhpur is in de loop der jaren flink uitgedijd, de blauwe huizen zijn daarom enkel te zien in wat nu het oude gedeelte van de stad is. Als ik vanaf Fort Mehrangarh op de wijk uitkijk, vermoed ik dat er tegenwoordig effectievere middelen dan natuurlijke pigmenten zijn om een huis te koelen; lang niet alle woningen zijn blauw. Fort Mehrangarh steekt door zijn hoge ligging duidelijk boven de horizon uit, is groot en indrukwekkend (maar niet blauw) en biedt binnen de muren een aangename plek om te ontsnappen aan de hectiek van de stad.
Roze
Jaipur staat bekend als de roze stad, omdat die kleur in de bebouwing van het oorspronkelijke centrum veel gebruikt is. De dag waarop ik naar Jaipur reis is het Diwali, een feestdag waarop de overwinning van licht over duisternis, goed over kwaad en kennis over onwetendheid wordt gevierd. De winkels gaan eerder dicht en men begint op tijd met het afsteken van vuurwerk, dat tot na middernacht doorgaat – afval en kabaal zijn er nog niet genoeg in India. Als ik zie hoe roekeloos sommige figuren omgaan met explosieven die zo hard knallen dat ze wel illegaal móeten zijn, lijkt de triomf van kennis over onwetendheid ook deze Diwali niet gehaald te worden.
De volgende ochtend bezoek ik Hawa Mahal, de meest karakteristieke bezienswaardigheid van Jaipur, dat lijkt op een roze bijenkorf van vijf verdiepingen hoog met veel kleine details. Binnen is het druk met lokale bezoekers, die vrij zijn vanwege de feestdag gisteren, maar niemand valt me lastig. Via smalle gangen kun je omhoog naar een klein balkon aan de binnenzijde van de voorgevel. Daar ben ik snel weer weg, want het is er vol en ik wil liever de buitenzijde van de gevel zien. Een dakterras aan de andere kant van de straat biedt vervolgens een goede plek om het mooiste van Hawa Mahal op mijn gemak te bewonderen en te fotograferen.
Zwembadblauw
Mijn volgende bestemming is Agra, een stad die niet gekoppeld is aan een kleur, maar aan de Taj Mahal, een imposant mausoleum van wit marmer, dat tussen 1631 en 1653 werd gebouwd ter nagedachtenis aan een echtgenote. Als ik door de straten van Agra loop, kom ik langs een kapsalon, waar ik naar binnen ga om te vragen wat de prijs van een knipbeurt is. 100 roepie, antwoordt de barbier, wat omgerekend 1,09 euro is.
Strak gekapt sta ik de volgende morgen om half 6 aan de poort die toegang geeft tot het terrein van de Taj Mahal. Een half uur later gaan de deuren pas open, maar het vroege arriveren is niet voor niks geweest, aangezien de wachtrij in die dertig minuten flink langer is geworden. Daarbij heeft het geheel van tuinen met in de verte het beroemde monument iets sprookjesachtigs in de ochtendschemer.
De ligging, de vormen, de symmetrie, de verhoudingen, de kleuren en de details, aan de Taj Mahal lijkt alles te kloppen. Afgezien van de zwembadblauwe vijverbakken dan, die zouden neutraler van kleur mogen zijn.
Uche, uche
Mijn laatste stop is Delhi, de op een na grootste stad ter wereld en hoofdstad van India. Als ik ’s morgens de gordijnen opendoe en omhoog kijk, zie ik dat sluierbewolking het zonlicht dimt. Mooi, denk ik heel naïef, dan is het vandaag niet zo bloedheet. Ik heb goed geslapen, maar voel een lichte hoofdpijn en een irritatie in mijn keel en ogen. Begin ik nou te snotteren?, flitst er even door me heen. Of komt het door de airco? Rond het middaguur ga ik op pad om ergens te lunchen en eenmaal buiten merk ik dat de ongemakken verergeren. Pas dan realiseer ik me dat smog een betere verklaring is voor het afgezwakte daglicht en de vermeende verkoudheid.
De luchtverontreiniging in Delhi is in de wintermaanden op zijn sterkst en wordt veroorzaakt door rook, stof en uitlaatgassen in combinatie met lage windsnelheid. Daar komen vanuit de omgeving extra rookwolken bij, omdat in november en december boeren in omringende deelstaten de stoppels van gewassen verbranden om hun akkers leeg te maken. Een massaal genegeerd vuurwerkverbod tijdens de recente editie van Diwali heeft de vervuiling nog verder laten pieken.
Zoals ik eerder schreef, India moet je een keer ervaren. Maar ik ben ook blij dat ik morgen vertrek.
